Feriebrev frå Cannes

Hundrevis av båtar til like mange milliarder kroner ligg fortøyd langs brygga. Ferrarier og Lamborghinier brølar i det sjåføren trykk gassen inn når dei fer forbi. Middelaldrande rikmannsfruer sit langs fortausrestaurantane og nippar til chiantien sin. Eg kan knapt skilje dei frå kvarandre, så like er dei. Alle er kledde i klassiske, fargelause kjolar, perfekt manikyr kronar fingertuppane, store svarte solbriller skjuler slørete auge og leppene er så fulle av restylane at dei knapt kan formast til eit smil. Døtrene deira ser likedan ut, berre med blondare hår, fyldigare augevippar og lengre negler. Blikket er like daudt, og kroppsspråket om mulig endå meir arrogant. 


Eg set meg ved eit ledig bord, bestiller ei cola og lar tankane ta bu i meg. Er dagens trend at ein ikkje skal sjå levande og glad ut? At ein ikkje skal ha raude kinn, glimt i auge og sjølvironi? Forsvinn humoren i det bankkontoen bikkar ein viss sum?

Spørsmåla popper som popcorn i panne. Eg kunne godt ha tenkt meg å slå meg ned på eit av upperclassborda, spandert ei billeg flaske vin og prøvd å forstå korleis dei har det. For lukkelege ser det i allefall ikkje ut som dei er. 

Det forundrer meg også at det tek meg omtrent eitt minutt å dømme dei. Kva veit vel eg om kven dei er og kva dei har vore gjennom? Det seiast at summen av laster er konstant, men eg har problem med å sympatisere med mennesker som ukritisk fråtser i jordas ressursar, same kva som er unnskyldninga deira. Ingen treng ein båt til 3,2 milliardar. Trass i observasjon av generaliserande tankar er eg likevel sikker: dei manglar dybde i livet.

Dei veit nok ingenting om flyktningekrisen i Hellas, der titusenvis av menneske på flukt frå krig og terror er stua saman i leire som minner stygt om tilstanden til jødane under 2. Verdskrig. Dei aner ikkje at Moder Jord snart har trekt sitt siste sukk fordi lungene hennar er fulle av plast, og at det er våre barn og barnebarn som må ta grep om ho skal reddast. Dei skjønner nok ikkje kva milliardbåten deira gjer med CO2-rekneskapet, og kven som betaler for dette. Og då tenker eg ikkje i kroner og ører.

Eller er det kanskje akkurat dette dei sit og grubler over, blir triste, tafatte og trekk på skuldrane. «Jaja, det er mange som er rikare enn oss som kunne ha gjort meir», tenkjer dei og set gaffelen i den blodraude biffen. 

JOMFRUTUREN: Her passerer en vanlig seilbåt superbåten «Sailing Yacht A» under en test av seilsystemet i Kiel søndag. Foto: Axel Heimken AFP
JOMFRUTUREN: Her passerer en vanlig seilbåt superbåten «Sailing Yacht A» under en test av seilsystemet i Kiel søndag. Foto: Axel Heimken AFP

"Sailing Yacht A er lagd i stål og dekket er av eksklusiv teak. Den 142 meter lange seilbåten har tre 90 meter høye master og består av åtte etasjer med et undervannsobservatorium nederst. Yachten har plass til 20 gjester og en besetning på 54. Den russiske mangemilliardæren Andrey Igorevich Melnichenko har ifølge den engelske avisen Daily Mail lagt i overkant av 3,2 milliarder kroner på bordet for å sikre seg verdens største seilskip "  

  • SVERRE HOLM-NILSEN - VG


Vi er alle på toppen av vår eiga velferdspyramide, men har ein tendens til å samanlikne oss med dei som har meir, og unnskylde med at DEI burde ha gjort meir. Men kva med meg? Har EG gjort nok for verdsfred, vern av miljøet og bidratt til naudhjelp? 

Eg reddar ikkje verda ved å bytte ut sugerør i plast mot sugerør i papir, når det er sugerøret som er problemet. 

«Du har gjeve bort 300.000 kr til flyktningar då, det er jo fantastisk!» sa ein ven til meg. 

«Om huset til naboen brann ned til grunnen ville eg ikkje ha klappa meg sjølv på skuldra om eg gav dei ein sovepose, eller eit teppe eg ikkje lengre vil ha fordi det er i feil farge. Sånn kjennes mitt bidrag ut. Så innmari lite.» svara eg. 

Det eg eig er så vulgært mykje i forhold til dei som har mista alt, inkludert identiteten og sjølvverdet sitt. Om det er naboen min eller ei kvinne frå Syria spelar inga rolle, viss vi står inne for dei etiske grunnverdiane om at alle menneske er like mykje verdt. 

Eg veit eg har gjort meir enn mange. Eg har donert alt overskot av poesiboka mi «100 dagar utan deg» til naudhjelp. Men eg veit òg at eg kan gjere meir. Kanskje mest ved å provosere medmenneske som deg til å reflektere gjennom bokstavane eg skriv. Få deg til å innsjå kor RIK du er, sjølv utan Porsche i garasjen, og kor lite det koster deg å bidra. Først og fremst ved å ikkje hige etter høgare status, men heller tenke over kor lite du egentlig treng for å ha det bra. Kor lite som egentlig er nok. Og heller bygge eit stort hjarte i staden for å bygge rikdom og status.

Eg meiner at om du i følge Paretoprinsippet er i gruppa med 20% av jordas befolkning som brukar 80% av ressursane som finnast, så har du også ei plikt til å hjelpe dei 80 prosentane som står utanfor velstandsmurane. Det minste du kan gjere å senke eige forbruk og dele meir av godene du sit på. 

Husk at det er tilfeldig at du er fødd på denne sida av muren, du har på ingen måte fortjent å vere her.I staden for å alltid ønske deg meir, still deg sjølv følgande spørsmål: «kor lite er godt nok for meg?» Eg trur det er her vi må begynne, alle som ein. Uansett kor du er på statusstigen.

Eg reddar ikkje verda ved å bytte ut sugerør i plast mot sugerør i papir, når det er sugerøret som er problemet.